Bauhaus, een revolutionaire kunstopleiding met wereldinvloed

In 2019 was het honderd jaar geleden dat architect Walter Gropius de revolutionaire Bauhausschool voor architectuur, kunst en design oprichtte in Duitsland. Een nieuwe manier van wonen na de Eerste Wereldoorlog, een radicale kijk op kunst in al haar gedaantes, een fundamentele herdenking van functionaliteit, dat is een beknopte samenvatting van Bauhaus. Het gebruik van beton, staal en glas zorgt voor een strakke vormgeving zonder minimalistisch te worden en dat eveneens zonder kleurloos te zijn. De bekende Bauhaus iconen zoals Marcel Breuer, Paul Klee, Wassily Kandinsky en Mies van der Rohe waren hun tijd ver vooruit. De Bauhausschool groeide dan ook snel uit tot een enorm invloedrijke stijl.

 

De Belgische Henry Van de Velde

Henry Van de Velde nam afscheid als directeur van de Großherzoglich-Sächsische Hochschule für Bildende Kunst te Weimar in 1918. Hij droeg Walter Gropius naar voren als zijn opvolger. Een aankondiging van grote veranderingen, want Gropius had radicale ideeën. In 1919 richtte Gropius de kunstopleiding Bauhaus op, die eigenlijk veel meer was dan enkel een opleiding. Het was een soort beweging, een revolutionaire commune, een experimenteel labo. In 1925 verhuisde de campus naar Dessau en in 1932 vestigde de school zich in Berlijn. 

 

Het totaalconcept

Bauhaus legt een focus op het totaalconcept: een geheel is meer dan de som der delen. Zo werd er veel geëxperimenteerd met kleuren. Ze gebruikten dit zowel op muren en plafonds, als op meubilair, verlichting, trappen, … Alle aspecten worden als totaal beschouwd en afgestemd op elkaar. De inbreng komt uit alle richtingen. Bauhaus propageert de ondeelbaarheid van alle kunstdisciplines en zorgt door deze kruisbestuiving voor een totaalconcept.

 

Kunst en ambacht

De kunstopleiding Bauhaus staat voor het verenigen van kunst en ambacht. Bauhaus maakte prototypes voor de industrie en probeerde goedkope en functionele oplossingen te vinden. Ze trokken zich los van het gangbare denken. Een goede materiaalkennis was daarvoor uiterst belangrijk en efficiëntie primeerde. Destijds minder courant gehanteerde materialen, die onconventioneel beschouwd werden voor het maken van meubels, werden naar voor gebracht voor producties op grote schaal. Bauhaus streefde naar technische zuiverheid waarbij ze materialen lieten zien zoals ze echt waren. Buizen en leidingen bleven bijvoorbeeld zichtbaar langs een kolom lopen, zoals de industriële stijl dat nu ook doet. Dankzij massaproductie was het mogelijk om betaalbare, hoogkwalitatieve collecties op de markt te brengen en zo democratischer te werken. Leraren en studenten van de Bauhausschool ontwikkelden op die manier enkele van de meest iconische meubelstukken van de 20ste eeuw. Functionaliteit ging boven alle andere kwaliteiten en fundamentele componenten werden herleid tot eenvoudige geometrische vormen.

 

De grootmeesters

Bauhaus is een school van tal van iconische grootmeesters. Marcel Breuer, een Hongaarse modernistische architect en meubelontwerper, ontwierp de Wassily Chair, genoemd naar Wassily Kandinsky. Breuer kreeg de inspiratie voor deze stoel terwijl hij op zijn fiets reed. Met het voornemen om het buisvormige staal van het stuur te gebruiken om meubels te buigen, werd de Wassily Chair geboren. De traditionele vorm van een brede clubfauteuil vereenvoudigde de ontwerper tot een schets met een canvas zitting, rugleuning en armen. 

De Brno Chair van Mies van der Rohe is een andere modernistische Bauhausparel. Het principe om objecten terug te brengen tot hun basiselementen is zichtbaar bij dit meubelstuk. Het is niet nodig dat een stoel vier poten heeft: een enkele geplooide poot ondersteunt de hele stoel. 

Dat was niet de enige bekende stoel die Mies van der Rohe ontwierp. De Barcelona Chair werd in 1929 gemaakt voor de wereldtentoonstelling van Barcelona. Twee slanke rechthoekige kussens rusten op een licht, roestvrijstalen frame. 

Er zijn talrijke ontwerpen van Mies van der Rohe. Zo gebruikte hij koud gebogen staal dat achteraf elastisch bleef voor zijn MR 533 stoel. In 1932 werd deze stoel opgenomen in de collectie van Thonet.

Wilhem Wagenfeld en Carl Jakob Jucker ontwierpen de MT8 Lamp, ook gekend als de Bauhauslamp. Het Bauhausprincipe ‘Vorm volgt functie’ werd hier belichaamd. De lamp heeft een ronde voet, een cilindrische schacht en een bolvormige kap. De eenvoudige, geometrische vorm is qua tijd en materiaal zo zuinig mogelijk ontworpen. Precies geslepen glas en metaal in combinatie met een ondoorzichtige lampenkap geven het kunstwerk vorm. Dit type lampenkap werd daarvoor enkel gebruikt als industriële verlichting.

De in Duitsland geboren Amerikaanse kunstenaar Josef Albers ontwierp de nesting tables. Dat is een set moderne accenttafels die onder elkaar geschoven kunnen worden. Elk tafeltje is gemaakt van massieve eik en gelakt acrylglas. Albers was al bekend om zijn kleurrijke, geometrische ontwerpen. De tafeltjes kregen dan ook de kleuren blauw, rood, geel en wit. Met de jaren kwamen er ander uitvoeringen van deze nesting tables, maar steeds op basis van de primaire kleuren.

 

Bauhaus in onze interieurs

Bauhaus was misschien wel honderd jaar voor op de tijd en daarom past de stijl nog steeds vlekkeloos in onze interieurs. Het is niet voor niets dat de kenmerkende meubelstukken en creaties van verscheidene bekende Bauhausontwerpers al jarenlang terug te vinden zijn in woningen en bedrijven verspreid over de hele wereld. De meubelstukken zijn praktisch, gebruiksvriendelijk en uiterst comfortabel. Bauhaus is geen synoniem voor minimalisme, maar kan er wel hand in hand mee gaan. Omdat simpliciteit van alle tijden is, past de Bauhaus stijl vandaag nog zo goed in onze woningen. Vooral in kleinere ruimtes of in een interieur dat kalmte en ordelijkheid moet uitstralen, is dit een aanrader.

Originele Bauhaus meubelstukken hebben het prijskaartje van design. Je kan de stijl ook integreren door meubels te kiezen die de Bauhaussfeer oproepen. Design werd afgeleid uit de wijze waarop iets werd gemaakt en daar ging Furnified ook van uit bij het ontwerp van enkele van haar meubels. Hierbij werd er uitgegaan van eenvoudige vormen en basale materialen, maar een update voor de toekomst en een Furnified touch waren natuurlijk onontbeerlijk. De rechte lijnen, de eenvoudige vormen en vlakken zitten in de Bauhaussfeer. We streven in de sociale denkgeest van Bauhaus ook verder naar duurzaamheid. 

 

Enkele Furnified creaties

De Swing stoel in zwart canvas of camel leder is geïnspireerd op de MR 533 stoel van Mies van der Rohe. Het geeft ook een knipoog naar de klassieke buisstoel van Thonet. Dankzij het tijdloze design en de comfortabele zitting is dit de ideale stoel voor in jouw eetkamer. De zelfdragende structuur in metaal werd overspannen met kwaliteitsvol aniline leder wat de stoel extra degelijk maakt.

De Jill en de Merit tafellamp van Furnified zijn geïnspireerd op de iconische Wagenfeld tafellamp of de ‘Bauhaus lamp'

De Nora Bijzettafeltjes in twee verschillende maten werden ontworpen naar de ‘Nesting tables’ van designer Josef Albers.