Kaplansky, een unieke inkijk op het modernisme

Nachman Kaplansky gaf samen met Léon Stynen en Renaat Braem vorm aan de modernistische kant van Antwerpen. De architect werd geboren in Polen, had de Russische nationaliteit, maar vestigde zich in 1925 vanuit Tel Aviv in Antwerpen. Aangekomen in Antwerpen, studeerde hij architectuur aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten. In 1940 vluchtte Kaplansky naar Palestina door de Duitse invasie. Tijdens de 15 jaren dat de architect in Antwerpen woonde en werkte, ontwierp hij tal van modernistische parels, vooral voor joods clientèle.

 

Van flatgebouwen tot burgerwoningen

Kaplansky ontwierp enkele opmerkelijke gebouwen in Antwerpen. Flatgebouwen, zoals ‘Résidence Prince Albert’ aan het Harmoniepark in de internationale stijl en ‘Demerodelei’, behoorden tot zijn belangrijkste opdrachten. Ook enkele burgerhuizen zijn representatief voor zijn carrière: ‘woning Swart’ aan de Belgiëlei, ‘woning Henri Couturier’ en ‘villa Kleinkramer’, beter bekend als 'villa Kaplansky' zijn er maar enkelen uit zijn oeuvre. 

 

Villa Kaplansky

Villa Kleinkramer, de modernistische parel uit 1934, is één van de bekendste werken van Nachman Kaplansky. Deze burgerwoning, gelegen te Wilrijk, werd gebouwd in opdracht van mevrouw A.P. Kleinkramer. Vijf jaar later werd de villa al verkocht. In 1962 werd de burgerwoning intensief veranderd door architect Raoul Verlinde. Hij wijzigde de voorgevel ingrijpend: de oorspronkelijk zo karakteristieke zwevende rotonde, het hoektraplicht en de dienstingang verdwenen. De inkomhal werd tevens aangepast, waardoor er niets overbleef van het oorspronkelijk ontwerp waar Kaplansky de hand aan legde.

 

Een ingrijpende renovatie

In 2011 werd de villa opnieuw onder handen genomen door Dirk Engelen. Zijn doel was om de grandeur van de jaren dertig te herstellen. Tijdens de renovatie bracht hij de ruimte terug naar het oorspronkelijke volume. Engelen benadrukt de ruimtelijkheid steevast en maakte villa Kaplansky tot de hedendaagse Bauhauswoning met respect voor de visie van Kaplansky die ze nu is. Dankzij gebruik van terrazzo en travertin, maakte Engelen gepaste materiaalreferenties, die doen denken aan de grandeur van de jaren ’30. Daarnaast koos de architect voor ronde, zwartstalen ramen, als vormelijke knipoog naar de dertigerjaren. Deze ronde vorm komt terug in de spiegels, waardoor het geheel wordt versterkt. 

De trap is het pronkstuk van de villa: spierwit en spiraalvormig siert hij de leefruimte. De ruimte wordt als het ware bepaald door deze trap. Ook de open haard is een blikvanger van villa Kaplansky. Kortom: een prachtig herstel van een modernistische parel.

 

Ben je zelf fan van het modernisme? Onderstaande meubelstukken sluiten hier perfect bij aan!